Weber GBS: πώς χρησιμοποιείτε τη σχάρα και τα ένθετά της

Η σχάρα Weber GBS έχει ένα στρογγυλό κομμάτι στο κέντρο που βγαίνει. Το αφαιρείτε και στη θέση του βάζετε ένα συμβατό ένθετο: σχάρα sear για μπριζόλες, πέτρα για πίτσα, wok, τηγάνι ή βάση για κοτόπουλο. Το ένθετο κάθεται σε ειδική υποδοχή, οπότε δεν γλιστράει και δεν γέρνει, και η υπόλοιπη σχάρα μένει ελεύθερη για να ψήνετε κάτι άλλο την ίδια ώρα. Παρακάτω θα βρείτε βήμα βήμα την τοποθέτηση, τι ψήνεται καλύτερα με κάθε ένθετο, πώς ρυθμίζετε τη φωτιά σε κάρβουνο και σε υγραέριο, τι ταιριάζει με το νεότερο Weber Crafted, και επειδή πολλοί από εσάς ρωτάτε το ίδιο, πώς διαλέγετε και φροντίζετε τη φλάντζα σε ένα kamado.

Τα σημαντικότερα με μια ματιά

• Το GBS (Gourmet BBQ System) είναι σχάρα με κεντρικό κομμάτι που αφαιρείται. Τα ένθετα που μπαίνουν στη θέση του πωλούνται χωριστά.
• Το ένθετο στηρίζεται στην υποδοχή και όχι πάνω στις βέργες. Έτσι ένα γεμάτο wok ή μια βαριά γάστρα μένουν σταθερά και κάθονται πιο κοντά στη θερμότητα.
• Η μεγάλη αξία του συστήματος είναι το παράλληλο ψήσιμο: στο κέντρο σοτάρετε ή ψήνετε πίτσα, γύρω γύρω ψήνετε κρέας και λαχανικά.
• Το Weber Crafted είναι η εξέλιξη του GBS με ορθογώνια σκεύη. Για να το χρησιμοποιήσετε χρειάζεστε νέες σχάρες ή πλαίσιο. Αρκετά παλιά στρογγυλά ένθετα ταιριάζουν σε αυτό, αλλά το αντίστροφο δεν ισχύει.
• Στα kamado η φλάντζα στεγανοποιεί το καπάκι. Όταν η φλάντζα φθαρεί, η θερμοκρασία δεν σταθεροποιείται και ο καπνός διαφεύγει από τις άκρες.

Πίνακας περιεχομένων

• Τι είναι το Gourmet BBQ System
• Πώς βγάζετε και τοποθετείτε το ένθετο
• Τι ψήνετε με κάθε ένθετο
• Πώς ρυθμίζετε τη φωτιά σε κάρβουνο και υγραέριο
• GBS ή Weber Crafted: τι ταιριάζει σε τι
• Λάθη που χαλάνε το ψήσιμο
• Καθαρισμός και φροντίδα των ενθέτων
• Και η φλάντζα στο kamado;
• Πώς το βλέπουμε εμείς
• Από πού ξεκινάτε με το GBS
• Συχνές ερωτήσεις
• Πηγές

Τι είναι το Gourmet BBQ System

Το GBS είναι ένα σύστημα από σκεύη μαγειρέματος που η Weber σχεδίασε για τις δικές της σχάρες. Η σχάρα έχει στο κέντρο της έναν δακτύλιο. Μέσα του κάθεται ένα στρογγυλό τμήμα με βέργες που αφαιρείται εύκολα. Όσο το αφήνετε στη θέση του, η σχάρα δουλεύει σαν κάθε κανονική σχάρα. Όταν το βγάλετε, ο δακτύλιος γίνεται βάση για άλλο σκεύος.

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο της σειράς Master-Touch GBS, αφαιρείτε την κεντρική ζώνη και βάζετε ένα συμβατό αξεσουάρ, όπως σχάρα sear, σχάρα για πουλερικά ή πέτρα για πίτσα. Τα αξεσουάρ αυτά δεν περιλαμβάνονται στην ψησταριά και αγοράζονται χωριστά. Αυτό έχει σημασία όταν συγκρίνετε τιμές. Μια ψησταριά με «GBS» στο όνομα σας δίνει την υποδοχή. Τα σκεύη τα επιλέγετε εσείς, ανάλογα με το τι ψήνετε συχνότερα.

Το σύστημα υπάρχει τόσο σε ψησταριές κάρβουνου όσο και σε ψησταριές υγραερίου. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η στρογγυλή Weber Master-Touch GBS 57 εκ. για κάρβουνο και η Weber Genesis II E-310 GBS με μαντεμένια σχάρα για υγραέριο.

Πώς βγάζετε και τοποθετείτε το ένθετο

Η διαδικασία κρατά λίγα δευτερόλεπτα. Το μόνο που θέλει προσοχή είναι η θερμοκρασία: κατά κανόνα αλλάζετε ένθετο ενώ η ψησταριά καίει.

1. Αποφασίστε πριν ανάψετε. Αν ξέρετε ότι θα χρησιμοποιήσετε πέτρα ή γάστρα, βάλτε τη στη θέση της από την αρχή. Η πέτρα θέλει να ζεσταθεί σιγά σιγά μαζί με την ψησταριά, ενώ αν μπει κρύα σε καυτό σημείο μπορεί να ραγίσει.
2. Φορέστε γάντια ψησίματος. Το κεντρικό κομμάτι και ο δακτύλιος καίνε πολύ περισσότερο απ’ όσο φαίνεται, ιδίως η μαντεμένια σχάρα στο υγραέριο.
3. Σηκώστε το κεντρικό τμήμα. Πιάστε το από τη λαβή ή τις βέργες με μια μακριά λαβίδα ή με το εργαλείο σχάρας GBS και σηκώστε το κάθετα, χωρίς να το σέρνετε.
4. Ακουμπήστε το σε ασφαλές σημείο. Ένα πλαϊνό ράφι ή μια πυρίμαχη επιφάνεια είναι ό,τι πρέπει. Ποτέ πάνω σε πλαστικό τραπέζι ή στο ξύλινο δάπεδο του μπαλκονιού.
5. Βάλτε το ένθετο στην υποδοχή. Κατεβάστε το ίσια, ώστε να «κάτσει» ολόγυρα στον δακτύλιο. Αν κουνιέται, το έχετε βάλει στραβά ή δεν είναι συμβατό.
6. Κλείστε το καπάκι και αφήστε το να ζεσταθεί. Οι μαντεμένιες επιφάνειες και η πέτρα χρειάζονται μερικά λεπτά για να φτάσουν σε θερμοκρασία πριν μπει το φαγητό.

Όπως σημειώνει ο οδηγός του grillguide.com για το σύστημα, το ένθετο κουμπώνει στη διαμορφωμένη υποδοχή. Έτσι ένα τηγάνι, ένα wok ή μια γάστρα δεν πατάνε απλώς πάνω στις βέργες και δεν ανατρέπονται εύκολα. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι ανακατεύετε με δύναμη χωρίς να κρατάτε το σκεύος με το άλλο χέρι.

Τι ψήνετε με κάθε ένθετο

Η Weber έχει παρουσιάσει τη σειρά GBS με σχάρα sear, τηγάνι, wok και πέτρα πίτσας ως τον τρόπο να βγείτε από το κλασικό ψήσιμο στα κάρβουνα. Ο πίνακας δείχνει πού ταιριάζει το καθένα.

Σχάρα sear για κρούστα

Η σχάρα sear έχει πιο χοντρές μαντεμένιες βέργες από τη βασική. Αποθηκεύει περισσότερη θερμότητα και αφήνει έντονα σημάδια. Στο κάρβουνο τη βάζετε ακριβώς πάνω από τη συγκέντρωση της θράκας. Ψήνετε τη μπριζόλα στο κέντρο για την κρούστα και τη μεταφέρετε στην περιφέρεια για να ολοκληρωθεί πιο ήπια. Αν το κρέας είναι μαριναρισμένο, σκουπίστε το καλά πριν το ακουμπήσετε. Η ζάχαρη και το μέλι καίγονται γρήγορα σε τόσο καυτό μαντέμι. Μια μαρινάδα με μέλι και ελαιόλαδο δίνει ωραία γεύση σε χοιρινές μπριζόλες. Επειδή όμως έχει μέλι, την περνάτε με πινέλο στο τέλος, όταν το κρέας έχει πάρει πια την κρούστα του.

Πέτρα για πίτσα

Η πέτρα στο κέντρο της σχάρας είναι ο πιο εύκολος τρόπος να βγάλετε τραγανή βάση χωρίς ξεχωριστό φούρνο. Το μυστικό είναι η προθέρμανση με κλειστό καπάκι και ένα φτυάρι που έχει πασπαλιστεί με σιμιγδάλι, για να γλιστράει η ζύμη. Αν θέλετε μεγαλύτερη επιφάνεια από το ένθετο, μια στρογγυλή πέτρα πίτσας Weber 36,5 εκ. πάνω στη σχάρα κάνει την ίδια δουλειά. Για να κόψετε χωρίς να χαλάσετε τα υλικά, βολεύει ένας κόφτης πίτσας.

Wok, τηγάνι και γάστρα

Αυτά είναι τα ένθετα που κάνουν την ψησταριά δεύτερη κουζίνα. Το καλοκαίρι δεν ζεσταίνετε το σπίτι και η μυρωδιά από το τηγάνισμα μένει έξω. Στο wok ρίχνετε τα υλικά λίγα λίγα, γιατί αν το γεμίσετε, η θερμοκρασία πέφτει και τα λαχανικά βράζουν αντί να σοταριστούν. Η μαντεμένια γάστρα κάνει για ένα γιουβέτσι με κλειστό καπάκι ή για μύδια αχνιστά με λευκό κρασί, την ώρα που στην περιφέρεια ψήνονται φέτες ψωμί.

Βάση για πουλερικά

Η βάση κρατά το κοτόπουλο όρθιο, με υγρό στο εσωτερικό της, οπότε το πουλί ψήνεται ομοιόμορφα γύρω γύρω. Εδώ δουλεύετε με έμμεση θερμότητα: στο κάρβουνο η θράκα πάει στα πλάγια, στο υγραέριο σβήνετε τον κεντρικό καυστήρα. Ελέγχετε την ψήση με θερμόμετρο και όχι με το μάτι.

Πώς ρυθμίζετε τη φωτιά σε κάρβουνο και υγραέριο

Το ένθετο δουλεύει μόνο όσο καλά το στήσετε από κάτω. Το GBS είναι στο κέντρο, οπότε η διάταξη της θερμότητας καθορίζει τι θα πετύχει.

Στο κάρβουνο: Για sear, wok και τηγάνι συγκεντρώνετε τη θράκα κάτω από το κέντρο, για δυνατή άμεση θερμότητα. Για πίτσα, κοτόπουλο και γάστρα με αργό μαγείρεμα μοιράζετε τα κάρβουνα στα πλάγια ή σε μια ζώνη, ώστε το κέντρο να ψήνεται έμμεσα. Η σχάρα της Master-Touch έχει αναδιπλούμενα πλαϊνά τμήματα. Από εκεί προσθέτετε ή ανακατεύετε κάρβουνα χωρίς να σηκώσετε όλη τη σχάρα. Για καλή και σταθερή θράκα, διαλέξτε σωστά κάρβουνα και προσανάμματα.

Στο υγραέριο: Το ένθετο κάθεται συνήθως πάνω από τους κεντρικούς καυστήρες. Για sear και wok τους ανοίγετε στο φουλ. Για πίτσα και έμμεσο ψήσιμο αφήνετε αναμμένους τους εξωτερικούς και χαμηλώνετε ή σβήνετε τον κεντρικό. Σε μια ψησταριά με τρεις εστίες το πιο συνηθισμένο στήσιμο είναι το εξής: ένθετο στο κέντρο, κρέας στη μία πλευρά, λαχανικά στην άλλη.

GBS ή Weber Crafted: τι ταιριάζει σε τι

Αυτή είναι η πιο συχνή απορία όσων αγοράζουν αξεσουάρ. Το Weber Crafted Gourmet BBQ System είναι η νεότερη εκδοχή. Σύμφωνα με την ανάλυση του grillguide.com, επεκτείνει το παλιό GBS με ορθογώνια σκεύη. Για να περάσετε στο Crafted χρειάζεστε καινούριες σχάρες ή κιτ πλαισίου, ενώ ορισμένα παλαιότερα αξεσουάρ GBS μπαίνουν και στο νέο σύστημα.

Στην πράξη ο κανόνας είναι απλός:

• Έχετε στρογγυλή υποδοχή GBS: αγοράζετε στρογγυλά ένθετα GBS. Τα ορθογώνια Crafted δεν κάθονται σε αυτή την υποδοχή.
• Έχετε σχάρα ή πλαίσιο Crafted: τα ορθογώνια σκεύη ταιριάζουν, και αρκετά στρογγυλά GBS που ήδη έχετε μπορεί να ταιριάζουν κι αυτά.
• Δεν είστε σίγουροι: ελέγξτε τον κωδικό της ψησταριάς σας και τη συμβατότητα που αναγράφει το προϊόν πριν το παραγγείλετε. Αν έχετε αμφιβολία, στείλτε μας τον κωδικό του μοντέλου.

Λάθη που χαλάνε το ψήσιμο

• Κρύα πέτρα σε καυτή ψησταριά. Είναι η πιο συνηθισμένη αιτία για ραγισμένη πέτρα. Βάζετε την πέτρα από την αρχή.
• Βρεγμένη πέτρα. Μην την πλένετε με σαπούνι και μην την ψεκάζετε με νερό όσο είναι ζεστή.
• Παραφορτωμένο wok. Η θερμοκρασία πέφτει και τα υλικά βγάζουν νερά. Ψήνετε σε δόσεις.
• Λάδι στη σχάρα αντί για το φαγητό. Στο καυτό μαντέμι το λάδι καπνίζει και καίγεται. Λαδώνετε ελαφρά το κρέας ή τα λαχανικά.
• Ανοιχτό καπάκι στο έμμεσο ψήσιμο. Κάθε φορά που ανοίγετε, χάνετε θερμότητα και χρόνο.
• Μη συμβατά ένθετα. Ένα σκεύος που δεν κάθεται σωστά γέρνει και μπορεί να πέσει μαζί με το φαγητό. Πριν από μια αγορά, συμβουλευτείτε και τους όρους εγγύησης του κατασκευαστή για εξαρτήματα που δεν είναι γνήσια.

Καθαρισμός και φροντίδα των ενθέτων

Τα μαντεμένια ένθετα (sear, wok, γάστρα) θέλουν την ίδια φροντίδα με ένα μαντεμένιο τηγάνι. Όσο είναι ακόμα ζεστά, τα καθαρίζετε με βούρτσα ή σπάτουλα. Αν χρειαστεί νερό, τα στεγνώνετε αμέσως και τα περνάτε με ένα πολύ λεπτό στρώμα λαδιού, για να μη σκουριάσουν. Τα αφήνετε σε στεγνό μέρος και όχι μέσα στην ψησταριά όλο τον χειμώνα, ιδίως σε παραθαλάσσια περιοχή όπου η υγρασία είναι μεγάλη.

Η πέτρα δεν θέλει σαπούνι. Ξύνετε τα υπολείμματα όταν κρυώσει και αφήνετε τους λεκέδες, γιατί δεν επηρεάζουν το ψήσιμο. Τα υπολείμματα που επιμένουν καίγονται στο επόμενο ψήσιμο, με την πέτρα μέσα στην ψησταριά από την αρχή. Για τη σχάρα γύρω από το ένθετο, μια ανοξείδωτη σπάτουλα grill 40 εκ. ξεκολλά τα κομμάτια και σας κρατά σε ασφαλή απόσταση από τη φωτιά.

Και η φλάντζα στο kamado;

Όσοι ψάχνουν πληροφορίες για το GBS συχνά έχουν ή σκέφτονται κι ένα κεραμικό kamado. Στο kamado η φλάντζα είναι το εξάρτημα που καθορίζει αν η ψησταριά κρατά σταθερή θερμοκρασία.

Τι κάνει η φλάντζα

Η φλάντζα είναι η λωρίδα που καλύπτει το χείλος της βάσης και του καπακιού. Όταν το καπάκι κλείνει, γεμίζει το κενό ανάμεσα στα δύο κεραμικά κομμάτια. Έτσι ο αέρας μπαίνει μόνο από τον κάτω αεραγωγό και βγαίνει μόνο από τον πάνω. Γι’ αυτό το kamado ρυθμίζεται με ακρίβεια και κρατά πολλές ώρες στο αργό κάπνισμα. Με μια φθαρμένη φλάντζα, το kamado «τραβάει» αέρα από τις άκρες. Η θερμοκρασία ανεβαίνει χωρίς λόγο, τα κάρβουνα τελειώνουν πιο γρήγορα και βλέπετε καπνό να βγαίνει από το χείλος.

Τι κοιτάτε όταν διαλέγετε φλάντζα

• Υλικό. Οι φλάντζες από τσόχα είναι φθηνές και στεγανοποιούν καλά, αλλά καίγονται πιο γρήγορα σε ψησίματα με πολύ δυνατή φωτιά, όπως η πίτσα. Οι φλάντζες από υαλονήματα ή υλικά τύπου Nomex αντέχουν περισσότερο σε υψηλές θερμοκρασίες. Αν ψήνετε συχνά πίτσα ή κάνετε δυνατό sear, προτιμάτε αυτές.
• Διαστάσεις. Το πλάτος και το πάχος πρέπει να ταιριάζουν στο μοντέλο και στο μέγεθος του kamado. Μια φλάντζα πολύ χοντρή δεν αφήνει το καπάκι να κλείσει σωστά, ενώ μια πολύ λεπτή αφήνει κενά.
• Κόλλα. Οι περισσότερες έρχονται αυτοκόλλητες. Ελέγξτε ότι η κόλλα είναι για υψηλές θερμοκρασίες.
• Συμβατότητα. Το πιο ασφαλές είναι η γνήσια φλάντζα του κατασκευαστή ή κάποια που αναφέρει ρητά το μοντέλο σας.

Πώς την τοποθετείτε και τη συντηρείτε

1. Αφαιρείτε την παλιά φλάντζα όταν η ψησταριά είναι εντελώς κρύα, με μια πλαστική σπάτουλα για να μη χαράξετε το κεραμικό.
2. Καθαρίζετε τα υπολείμματα κόλλας και αφήνετε το χείλος να στεγνώσει τελείως.
3. Κολλάτε τη νέα φλάντζα σιγά σιγά, πιέζοντας καθώς προχωράτε, χωρίς να τη τεντώνετε. Μια τεντωμένη φλάντζα μαζεύει όταν ζεσταθεί.
4. Τηρείτε τον χρόνο στεγνώματος της κόλλας που γράφει ο κατασκευαστής πριν ανάψετε. Το πρώτο ψήσιμο ας είναι σε χαμηλή θερμοκρασία.
5. Για να ελέγξετε τη στεγανότητα, κλείνετε το καπάκι πάνω σε μια λωρίδα χαρτί σε διάφορα σημεία. Αν βγαίνει χωρίς αντίσταση, υπάρχει κενό και ίσως πρέπει να ρυθμιστούν οι μεντεσέδες.

Για να κρατήσει περισσότερο: μην ανοίγετε το καπάκι απότομα όταν η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή, μη ρίχνετε λίπος και σάλτσες στο χείλος και κρατάτε την ψησταριά σκεπασμένη όταν δεν τη χρησιμοποιείτε. Αν βρείτε κάπου την κεραμική βάση ραγισμένη, σταματήστε τη χρήση και απευθυνθείτε στον αντιπρόσωπο ή σε τεχνικό της μάρκας πριν ανάψετε ξανά.

Πώς το βλέπουμε εμείς

Στο Grillhaus εξυπηρετούμε τόσο αρχάριους που αγοράζουν την πρώτη τους ψησταριά όσο και ανθρώπους που ψήνουν χρόνια, και το GBS είναι από τα λίγα συστήματα που ταιριάζουν και στους δύο. Ο αρχάριος αγοράζει μια ψησταριά με υποδοχή GBS και ξεκινά με την απλή σχάρα. Δεν πληρώνει από την αρχή σκεύη που δεν ξέρει αν θα χρησιμοποιήσει. Όταν θελήσει πίτσα ή wok, προσθέτει ένα ένθετο και η ίδια ψησταριά κάνει καινούρια πράγματα.

Η συμβουλή μας είναι να ξεκινήσετε από ένα μόνο ένθετο, εκείνο που ταιριάζει με αυτό που ψήνετε κάθε εβδομάδα. Αν ψήνετε κυρίως κρέας, πάρτε τη σχάρα sear. Αν μαζεύεται παρέα και θέλετε κάτι διαφορετικό, πάρτε την πέτρα. Δώστε την ίδια σημασία στον έλεγχο θερμοκρασίας: ένα θερμόμετρο και η σωστή διάταξη της φωτιάς κάνουν μεγαλύτερη διαφορά από οποιοδήποτε σκεύος. Και πριν από κάθε αγορά ελέγχετε τη συμβατότητα, γιατί το στρογγυλό GBS και το ορθογώνιο Crafted δεν είναι το ίδιο πράγμα.

— Grillhaus

Από πού ξεκινάτε με το GBS

Αν δεν έχετε ακόμα ψησταριά με υποδοχή GBS, στις ψησταριές κάρβουνου θα βρείτε τη στρογγυλή Master-Touch GBS και στις ψησταριές υγραερίου μοντέλα όπως η Weber Spirit E-315 και η Weber Genesis SP-435 με φωτισμό. Αν έχετε ήδη ψησταριά, ρίξτε μια ματιά στα αξεσουάρ για ψησταριές για ένθετα και πέτρες και στα εργαλεία barbeque για λαβίδες, σπάτουλες και σετ όπως το σετ εργαλείων Weber με τσιμπίδα, σπάτουλα και πινέλο.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να ψήνω κανονικά χωρίς ένθετο;

Ναι. Με το κεντρικό κομμάτι στη θέση του, η σχάρα GBS λειτουργεί σαν κάθε κανονική σχάρα. Το βγάζετε μόνο όταν θέλετε να βάλετε κάποιο άλλο σκεύος.

Τα ένθετα GBS έρχονται μαζί με την ψησταριά;

Συνήθως όχι. Η ψησταριά σάς δίνει την υποδοχή και τα ένθετα αγοράζονται χωριστά, όπως αναφέρει και το εγχειρίδιο της Weber. Ελέγξτε τι περιλαμβάνει η συσκευασία του μοντέλου που σας ενδιαφέρει.

Ταιριάζουν τα σκεύη Weber Crafted σε σχάρα GBS;

Τα ορθογώνια σκεύη Crafted χρειάζονται σχάρα ή πλαίσιο Crafted και δεν κάθονται στη στρογγυλή υποδοχή GBS. Αντίθετα, πολλά στρογγυλά ένθετα GBS μπαίνουν σε πλαίσιο Crafted. Δείτε τη συμβατότητα στο προϊόν πριν το παραγγείλετε.

Μπορώ να αλλάξω ένθετο ενώ ψήνω;

Μπορείτε, με γάντια ψησίματος και μακριά λαβίδα ή ειδικό εργαλείο σχάρας, και με το ζεστό κομμάτι πάνω σε πυρίμαχη επιφάνεια. Εξαίρεση είναι η πέτρα πίτσας: τη βάζετε πάντα πριν ανάψετε, για να μη ραγίσει.

Πότε αλλάζω τη φλάντζα στο kamado μου;

Όταν η φλάντζα φαίνεται καμένη, πατημένη ή ξεκολλημένη, όταν βγαίνει καπνός από το χείλος ή όταν η θερμοκρασία δεν σταθεροποιείται με τους αεραγωγούς κλειστούς. Το τεστ με τη λωρίδα χαρτί σάς δείχνει πού υπάρχει κενό.

Πηγές

• Weber Master-Touch GBS, εγχειρίδιο χρήσης
• Das Crafted Gourmet BBQ System von Weber, grillguide.com
• The Weber Grill Magazine
• Greek BBQ Marinade με μέλι και ελαιόλαδο

Προτεινόμενα

• Εργαλείο Σχάρας GBS Weber 8844
• Weber 6564 Ανοξείδωτη Σχάρα Ψησίματος 37×23.5εκ.
• Weber Σχάρα Inox Ψησίματος 6563 30×20
• Επίσημος οδηγός χρήσης ψησταριών Weber και εφαρμογής Weber Connect